Slideshow

Loading...

Monday, February 23, 2009

THE MOSCOW METRO





Kan chenna khawvelah hian anitelin mihring kan lo pung tual tual a, inkal pawhna ah pawh kan lo changkang chho zela.Lei chungmai ni tawh lovin leihnuai lam atanga in kal pawh te pawh a lo tul chho zela.
Chutiang zelin Russia ram MOSCOW ah pawh khawpui cheng mihring an tam em avangin lei chung inkal pawhna mai chuan thil a ni thei lo tih chu RUSSIAN mithiamte’n an lo hre daih tawh a.Keini ZOFATE’N tlangram vela nitin eichawp hmua lungawi em ema kan awm lai khan LEIHNUAI REL KAWNG hi an lo siam tan tawh ani.
1933 march ni 20 khan SOVIET sawrkar chuan he LEIHNUAI rel kawng hi a siam tana.Inziniaring thiam tak takte leh hnathawktu tam tawk hmangin bul atan ta a ni.Tichuan kumhnih an thawh hnu chuan REL hmasa ber chu chawlhhmun pahnih PARK KUL-TUR-RI(CULTURE PARK) leh SA-KOL-NIK-KI (SAKOLNIKI—hei hi MOSCOW KHAWPUi huam chhunga DISTRICT pakhat hming ani.) atlan zawm tan a ni(chawlhhmun pahnih chauh a la awm tihna)
Tichuan , rambuai lai 1941-45 inkarah pawh chawlh zairel lovin an siam chhunzawm zela..tunthleng hian chawlhhmun thar leh kawng thar siam mek zel ani.Thiamna rawn sang chho zel chuan tihdantha leh mawite rawn hring tel zelin tunah chuan he METRO hi MOSCOW khawpui timawitu pakhat a ni tawh hial awm e.Moscow mite chuan an chhuang em em a ni.
2003 may thla khan MOSCOW sawrkar chuan mipui hnenah chawlhhmun thar “PARK A-BIA-DI(VICTORY PARK) chu hlanin hawnna hun ropui tak hman a ni bawk.He chawlh hmun hi ‘CHAWLH HMUN THUK BER” a ni.Lei hnuai Metre 97 a thukah a awm.He station atanga nieng hmu tur chuan rahka kal thei (esclator) meter 126 zeta sei chuan choh tur dah a ni.
Tunah chuan THE MOSCOW METRO ah hian chawlhhmun 165 siam a ni tawh(siam belh a la ni zel bawk), kal kawng zawng zawng seizawng belh khawmin kilometer 264 a tling a ni.
Metro rel kal chak zawng chawhrualin darkar khatah kilometer 41 a chakin a tlan thin.A chhunga hnathawk zawng zawng singthumsanga tha (35000) an ni.Chawlhhmun pakhat siam nan hian dollar maktaduai sarih atang sawmpanga inkar sen a ni.
Awle ..he METRO hi a lun em em ri ngawt mai.Abiktakin zing lam hnathawh kal hun leh Tlailam hnathawh ban hunah mihring an tam tlangpui.Tin a man thuah chuan vawikhat chuan man hi 22 rubel a ni.($1 hi 25-35 rubel in kar a ni)Lei chung kan chhuah loh phawt chuan nileng paw’n chuang kual hrep mah ila 22rubel hi senbelh a ngai tawh lo.Lei chung kan chhuah erawh chuan chawlhhmun pakhat lek pawh nise luh leh hunah ticket thar lei zel a tul ani.
Awle kan ZORAMah hetianga in kal pawhna a awm ve hun tur nghakhlel takin….han thlir ho phawt teh ang u aw….

Wednesday, February 18, 2009

HNAM HLA

video

SERMON

Tuesday, February 17, 2009
Sermon

PATHIANA RINNA NGHAH

vanlalhmingsangi


Chang innghahna: Isaia 26: 1-19, Thupuan 2: 10.

Isaia bung 24-27 pum hi apocalyptic thuziak tiin an sawi thin. Inlarna anga a thil hmuh te leh thu thup nei deuh zawnga a thu hril te hian a hun laia thil thleng tam tak a tarlang nghal bawk. Isua pian hma kum zabi 8th-na lai hawl vela thu ziak a ni a ( 740-700 BCE). He tih hun lai hian Assyria ram ropuina a tlak hniam lai leh a rawn chak thar leh hun min hmuhtir a. He hun hma zawng kha chuan a ram enkawl zo lovin Assyria chu lal chak lo tak leh thu neihna keng kawh thei lo lal ten an lo awp a ni.

Assyria chak lohna chuan a thenawm ram tam tak a ti ralmuang a. Israel leh Juda ram pawhin Pathianin min hmangaiha, min dotu leh min ngamtu ram an awm lo tiin an lo intihtheih lai tak a ni. Juda leh Israel ram chuan Solomon-a lal hnu atanga an lo hriat tawh loh ralmuanna leh ram hausakna an chen theih lai hun a ni. Nuamsa taka an awm theihna chu a kum hlun dawn emaw tiin induhna rilru leh lungawina rilruin an khat a. An ngaih danah chuan Pathian chuan ram dang aia hmangaih bik niin an inhria a, Pathianin duhsak bik ta riauvah an inngaih bawk. Chuti ni lo se, he tiang ema malsawmna nasa kan dawng lo vang tiin ngaih dan an nei a ni.

Chu tih rual chuan Israel leh Juda rama cheng mi hausate leh ram thuneitute chuan mahni ram chhungah nuam tawlin (saingho khuma muin leh thutna dupa thu zalin ei tur tui tui an ei/in a, Amos:4f) leh mahni rammi ngei tihrehawmin nuam an lo tawl ve bawk a (pheikhawk bun khat lek avangin mi retheite an hralh a, Amos:2:6f). He tih hunlai hian zawlnei Amosa leh Hosea ten Israelte rilru ngaihtuahna dik lo chu hrilh hriat tumin an tlangau thin a, mahse an hlawhtling nep hle tih kan hmu.

745 BCE-ah Tiglathpileser III chu Assyria lal a rawn nih meuh chuan Israel ho thlamuanna hun chu a lo tawp ta. Lal Tiglathpileser-a chu ram lak duai duai duh mi a lo ni a. Assyria ram theih ang tawka tih zau chu a tum ber a ni. A ram lak thar apiang chu Assyria ram bung angah a dah zel a. A ram lak ram bungte chuan Assyria ramah chhiah an pek a tul ta zel a ni. Israel ram pawh rei lo teah Assyria chuan a hneh ta thuai a. Tunah chuan Israel chu Assyria kut hnuaiah a awm ta a, chhiah pawh a pek ve a tul ta a ni.

Palestina hmar lam Israel ram chu Assyria in a run tih a hmuhin Juda chuan ram chhunga thu neitute a ko khawm a, Assyria in a rawn run ve ngei dawn si a, eng tia tih tur nge ni ang? tiin rilru siam a hun ta. Juda ram thenawmte chuan “Assyria hnuaia ram bung hrang hrangte hi (Aigupta, Israel, etc) “insuihkhawm ila, Assyria hi i do let leh ang u,” an ti ta a. Juda chu Assyria lamah atang ang nge, a ram thenawmte sawmna angin Assyria chu a lo do let ve ang?

A enga mah chu thil chakawm a ni lo. Amarawh chu Assyria lama tan chu a ziaawm deuhva hriatna an nei deuh va. Achhan nia lang chu Solomon-a lal ram chhim leh hmara a inthen atang khan Israel lakah Juda hi a lo tlawm fo tawh thin a. Juda chuan hausaknaah leh indona hriamhrei neih that lamah leh thuneihna kawngah Israel ram hi a tluk ngai lo a ni. Chu ti a nih chuan Assyria in Israel ram a tih chhiat a, a awp vaih chuan Assyria lama tang Juda chuan hnehtu nihna a hauh ve thei dawn ta a ni. Chu mai bakah Juda chuan Assyria a zawm vaih chuan Assyria chuan Juda ram chu awp lovin thian thaah a siam theih beisei awm tak a ni bawk.

Chuvangin 735 BCE, lal Ahaza hun atang khan Juda ram chu Assyria nen inthlun zawmna (alliance policy) an nei ta a. Juda chu Assyria ram, foreign lam tang a lo ni ta a ni. Assyria lamah Juda atan takah chuan a hmaa an thil tum, Assyria hnuaia Palestina ram bung hrang hrangin Assyria do let tura an thu rel chu a tlawlh ta a, Assyria ram khing pha an awm ta lo a ni.

He mi hunlai tak hian zawlnei Isaia chuan Pathian thuchah a rawn puang ta a. Juda chu Assyria lama a tan vaih chuan a unau ngei Israel chu a do ve a ngai dawn tih Isaia hian a hre tlat a. Chu mai pawh ni lovin, Assyria hi Juda thian tak tak a ni ngai dawn lo tih Isaia hian 8:5-8-ah a lo tarlang tawh bawk a ni. Juda chuan a rilru siam thei lawk lovin thiltihtheihna (power) leh politics inkarah a inkhap kual vel tih Isaia hian a hmu tlang a ni.

Chuvangin, zawlnei Isaia chuan Juda lal Ahaza hnenah chuan, “Juda chu Assyria lamah atang tur a ni lo va, a ram thenawmte (Aigupta) lam tangin Assyria chu a do let ve tur a ni hek lo. Juda chu Pathian lam tang a ni zawk tur a ni. Assyria lam emaw Aigupta emaw lama Juda atan vaih chuan Pathian chungah ni lovin mihring thiltihtheihnaah leh mihring hriamhreiah rinna a nghat zawk tihna a ni.

Tunah chuan kan chang thlanin kan tan thu a sawi ta. Pathian chuan ram dang chakna chunga innghat lo turin leh chak lo zawkte dah hnuaihnung thin mihring thiltihtheihnaa innghat lo turin min lo chah reng mai. Tunlai kan khawvelah pawh globalization avangin hmuhtheih loh chakna leh thiltihtheihnain min phuar nasa tawh hle. Khawvel chaknaah leh thuneihnaah kan innghat nasa tawh hle a, ram chak zawk leh ram thiltithei zawk nih duhin ram tin kan inel ru reng tawh a ni. Nuclear ralthuam nei ram chu ram thiltitheiah leh chak zawkah ngaiin kan ngaisang a, kan hlauhtlawn tawh zawk a. Kan tih theih awmchhun chu ram hausa zawk leh ralthuam nei tha zawk lama tan hi a ni mai tiin kan rilru kan siam fel der a. Khawvel ram insumdawn tawnna (global market economy) leh sum lu tam tak hmanga sumzawnna (modern capitalism) hi khawvela thiltithei ber leh entawntlakah kan ngai ta theih mai a ni.

Mahse, Ulrich Duchrow-a (theologian and sociologist) erawh chuan, “khawvel insumdawn tawnna leh indawr tawnna chauh tehna dika kan hman chuan, khawvel thiltihtheihna chu Pathianah kan bia tihna,” a ti bur mai. Chuvangin khawvel ram thiltitheite intihthuneihna hi kan kalh (resist) ngam tur a ni a, kan Pathian thu thlir dan pawh Resistance theology a ni tur a ni tiin Duchrow-a chuan min chah. A tha a lawm, an ram chu an hausa bik, an awhawm bik, ram dang chungah an leng thei bik etc. tih rilru kan put chhung chuan Pathian chakna leh thiltihtheihna aiin mihring thiamna leh thiltihtheihnaah rinna kan nghat zawk tihna a lo ni. Duchrow ang thovin Tom Veerkamp-a (theologian and economist) chuan “Pathian biaka kan bia a nih loh chuan mihring thiltihtheihna (power) hi a awm thei lo” a lo ti thlawt a ni.

Assyria ram anga ram dang chunga len tum a, ram dang chhiah hmanga inchhek khawl hausa ram, thlan leh thisen nena rethei taka hnathawkte hlawh chhuah sum pung khawm hmanga ram din thin inchhekkhawl ram hausa te hi kan kalh ngam tur a ni a, an dik lohna kan tarlang ngam tur a ni. Assyria khan “thil kan tithei ber,” tiin a induh hle mai thei. Mahse, a thiltihtheihna khan a daih rei lo hle. Pathian chuan mi inchhuangte chu vaivutah a chantir mai thin. An thi mai a, an nung leh ngai tawh lo a ni (26:14).

Bung 26-na kan chhiara thil lang chiang chu, “lo la awm tur” (future) atang “tun hun” (present)-ah thuchah ziaktu hi a rawn let leh tih kan hmu ang. Hei hian Pathianin “tun hun” a ngaihpawimawh zia a tilang chiang hle. Pathian hian “tun hun” hi a hre chiang a, tuna kan awm dan leh kan rilru put hmang pawh a hmuh hmaih ngai lo. Achang chuan tuna kan thil tih that te hian awmze nei lo hial anga lan chang a nei. Kan beidawng a, mal min sawm tur leh min ngaithlatu leh min hmutu Pathian a awm ta lo emaw tia beidawn em em chang kan nei pawh a ni thei. Kan thiltihin awm zia pawh nei lo anga hriatna pawh kan nei mai thei bawk (26: 18 chhiar rawh).

Mahse, kan tih theih chu a awm. Pathian rin hi. Pathianin min chhan thei tih hi kan rin ngam tlat a tul. Tunah tak hian Pathian chuan a hnathawh a rawn tilang kher lo mai thei. Mahse, kan puan zar zel tur chu, “dik lo taka mihringte rorelsak thin he khawvel thuneihna leh thiltihtheihna thangah hian ka inawk tur a ni lo,” tih hi. Eng vangin maw? Thupuan bung 2: 10-ah khan Pathianin thu min lo chah tawh tlat a ni:

I thil tuarte chu hlau suh. Ngai teh, in zinga mi thenkhat chu tan ina khungin, Diabola chuan a fiah dawn a che u,…Thih thlengin rinawm takin awm zel la, chawimawina lukhum, nunna chu ka pe ang che. (lehlin thar)

Kristian hmasate pawh kha beidawn chang an neih avangin Thupuan kaltlangin Pathianin a rinawm zia a lo hrilh thin a ni. Beidawng thinte Pathian ngei kha kan Pathian a la nih reng si chuan kan chang thlante hian tunah zawhna min la zawt reng tihna a ni. Juda ang khan i rinna leh i inhumhimna chu mihring thiltihtheihnaah nge i nghah dawn, thih thlenga rinawm taka Amah nghaktute anga Pathianah chauh rinna nghah? Amah ringtu kan nih tlat chuan a chhanna chu harsa lo te a ni:- Pathian ka ring zel dawn, a thutiamah a hlawhchham ngai lo tih ka hriat tlat avangin.

Thulakna ; zokawtchhuah

Tuesday, February 17, 2009

KA ZIRTIRTUPA & A NUPUI


He THLALAK hi RUSSIA TAWNG min zirtirtu BLAGEMIP SAFRONOF-A leh A NUPUI MARINA-I te an ni.Kum 2007 SEPT thla atang 2008 MARCH thleng , MAY-MYO (PYIN-OO-LWIN) DEFENCE SERVICE ACADEMY - 2(D.S.A-2 tia an koh mai thin) ah RUSSIA TAWNG min zirtir .Myanmar sawrkar chuan HMATHLIR zautak neiin kum 1999 vel atang tawh khan THALAI RUAL lehkha zirturin RUSSIA ramah a lo thawn tawh thin.Kum 2018 thleng hian thawn zel atum thu hriat ani.Heng RUSSIA rama a thawn ho tur reng reng hian MAY-MYO D.S.A-2 ah hian kumkhat chhung RUSSIA tawng zir leh thildang training na an nei thin.A bik takin SIPAI lam an in thawn tlangpui.2007 hian KEI NI (CIVIL SERVICE)vawikhat min thawnna niin sipai lam erawh vawi -8 an thawnna ani.2008 sept thla khan RUSSIA RAM MOSCOW chu tlunagtein kan thleng .An thawn tawh zingah hian TLANGMI an la awm lo.Tun tumah erawh chuan pa 4 kan tel...chungte chu salai-CUNG LIAN SIANG (M.E/ ani hi FALAM TLANGVAL ANI.);Mr-BU HUNG (M,Sc/a ni hi MINDAT tlangval a ni.):Mr-WAR HTANG (M,Sc/ a ni hi MATUPI tlangval ani) leh Salai-LALRAMLAWMA(keimah) te kan ni.SAKHAW lam atanga thlir chuan KAREN TLANGVAL NAW-DINA nen KRISTIAN 5 kan awm.RUSSIAN ramah erawh chuan kan kaina UNIVERSITY leh KAN AWMNA khua a in ang lo nuaih mai.

Kan sawrkar hian CIVIL lam a koh hmel tawh loh vangin TLANGMI awm chhun kan ni mai tawh dawn a ang hle.

Saturday, December 20, 2008

ZO CHRISMAS LEH MOSCOW



Lalramlawma ; moscow

ZO FATE hi khawvela CHRISMAS hmang nasa ber leh hlut ber pawl kan niin ka ring.Christian Naupang lam kan la nih vange ni ang? Nge hnam Naupang kan nih vang zawk? Tih chu kei ang zotawng thiam lutuk lo tan sawithiam a har ka ti thin hle.A chhanna lam chu Chhiar tute ngaih dan ang ang lo ni zawk ta mai sela..

Hei le PATHIAN malsawm dawngin hmun hrang hrangah kan in kap darh nasa a,ama’rawh chu atuate thinlungah pawh kumkhat vawikhat tal chhungkima hman kan chak em em hun pawimawh pakhat a awm tlat thin.Chu hun chu VANLALNAU PIANCHAM hi ani ti ila kan sawi sual lovang chu maw.

Thil lo thleng tur reng reng hian amah un zelah chhinchhiahna an nei theuh,ruah sur hmaa khua dur chu ruah sur tur chhinchhiahna ani angin ,Xmas chhinchhiahna a tan zofaten tlangsam par kan tin zawn thin.Ani bawk lah tak a…kan naupan deuh lai , khawlai a then rual te nena kan chai khuk vut vut lai kha chuan tlangsampar khan kan nun leh ngaihtuahna a luat khat teh meuh mai.Bar thla kan thlen meuh kha chuan puan lum kan sin tan mai mai te pawh khan, kan rilru ah beisei taka thlir kha kan nei nghal thin.Zanah thian te nen kan in kawm ho a, kan tin dawnin zing thawh hun tur kan in tiam kam hlawma.Aa… a tuate pawh kha in rawn leh in hrilh tluk tluk ngai lem lo khan khati lam kawngah zawng kan rilru a lo in hawng thin hle zawng anih kha.Zinglam dar 4;30 emaw dar 5;00 velah emaw thian ten min rawn au tana , muttui laklawh lai lo ni thin mahse kan hma a lo thleng mai tur Xmas rilrua a rawn lan meuh kha chuan kan phur em em thin a nih kha maw.

Tichuan kan in siam sawk sawka , phur em em chuan kan chhuak a..tu tu te emaw huanah phalna la lem lo khan kan lut rawk rawk a bilbawlawk tla kan char thin.Darkar chanve chhungvel kan vah kual meuh chuan kan hlawhtling ve mai thin .Chumi hnuah KAWNGPUI lam kan pan veng venga…exer lak nan tiin U te ho hnung zuiin kan tlan ve der der thin anih kha maw.Kawlpui khawchhung mid-point(KALAYMYO LANN SUNG) kan tlan thleng a , kan hawn lamah U MUANTEI(CZZ NULA of SANMYO(tuan mdy a awm mek)) te in zawn vel kan thlen kha chuan khua a lo vartha tawh hle thin.Khatiang hunte kha a nuam mai mai mange aw,hman an chang zo ta si maw.

Tichuan chhunlamah rual U deuhte hnung zuiin X mas pocket money atan tiin buhto kan zawng khawla, PYI KHAT cheng 10 vela kan hralh theih kha chuan kan lawm ve em em mai zel .LAL ISUA khan “ka piancham lawmnan pawisa in khawl thin dawn nia” tih thu BIBLE ah min chah lo na chungin A PUI A PANG A LIAN A TE IN ,mahni theih ang tawk theuhin pawisa kan zawng nasa thina nih kha .A changing sairawkherh leh iptepui batin kan ram chhuak thin.Ramvahna a mawi kan tih em em pakhat chu tlangsam par mawlh kha ani.Nilengin nisen sa hnuai ah laiking ,sava leh sazu veh reng reng khan kan hman hlel em em na a,kan thinlung erawh chuan hlimna thuruk a nei tlat …chu chu Xmas tho tho kha ani thin.Hah viau thin mah ila Xmas tur kan ngaihtuah a kan hah a dam sawng sawng thin a nih kha……

Zing kan thawh hma atang renga thenawmte radio atanga PI LALSANGZUALI X MAS hla an rawn ti ri veng veng mai kha chu tun thleng hian theih nghilh chi ani lo reng reng.PI LALSANGZUALI zai kan hriat meuh kha chuan Kan zing tho reng reng te kha kan tho fuh char char thin hle zawng anih kha. Zing tho fuh na na na chu hnathawh leh ilo te kha a lo nuam thin em anih kha.Vengchhung khoi hmun pawh fang ila kha tih huna kan tihrik ret ret thin kha Xmas hla a lo ni hlawm peka…um!! MIZO KRISTIAN nih zawng a nuam thin mang e

X mas thlen nana karhnih vel duhah kha chuan CHAWLHNI ZING SUNDAY SCHOOL IN KHAWMNA ah X mas thawm hnaw tamtak zinga athen phochhuahna ang rengin kan ha de chuai chuai tan tawh a.Thian ten , “I kawr chu X mas thlen hmain I ha chul zo ang e “ min tih pawh khan kan chhanna ber chu “hei aia tha inah kan BIZU ah ka la nei maw..” tiin a dang kan la neihthu kha kan sawi tel zel thin.Aw!! khang lai hunte kha a lo va nuam thin em!!!.

X mas thlenhma NAULAWMNI ,SUNDAY SCHOOL EXAM NI tih ang vel tawh ah kha chuan BIAKIN lamah NU LEH PA TE in khawm tur thar hlam takin kan zui ve chawt thin a nih kha, X mas rim hrim hrim kha BIAKIN ah a tam bik ni ngei tur a ni.Carol hun a lo thlen dawn meuh kha chuan UTE’N min hruai duh lo palhang tih hlauin nidanga an thu hnial kalh fo thinte pawh khan an thu kan awih em em zel mai zawng anih kham aw.Carol zan a lo thlen meuh chuan phur em emin Ute ho kan zui ve hna hna a. Carol zawh a kan sawh chiar reng reng te kha ZOPA kut chhuak mai zawng ani na chu ..khawvel restaurant tha tak tak a mi ai chuan kan ngaina hle zawk a ang.A lo nuam thin mange.!!ZO X MAS leh a vuak vel kha!

X mas nipui nia thlangra ngata ruai kan han kil vel mup mup mai te kha,” theih nghilh la thlapuiah I zin ve dawn nia min ti rawk mah the u “…”.teuh lo mai ,a teuh lo mai” tih sa phahin …thlapuia zin loh ka thlang mai zawk ang, a chhanchu X mas ti X mas tu ani tlat a lawm .Thian te ho nena duh tawk maia sa kan duh ang ang kan hlap mai kha chu!! e e e!! X mas ruai ani hrama, mi malsiam ruai pang ngai ni sela , min sawm nawn lo mai thei ani.kan lo hmang nuam thin mang e ZO X MAS kha!!

Tunah erawh zing arkhuang leh tlangsampar te par vul lohna hmun,LO a buhto zawn tur awm lohna hmun,BILBAWLAWK tla zawn tur awm lohna hmun,MIZO X MAS hla chhuah ri hriat phak lohna hmun,January 7 ni X MAS ni atana an hman na hmun,THLANGRA a ruai theh chu sawi loh X MAS ruai awm ve lohna hmun ,khawvela ORTHODOX kohhran tamna ram RUSSIA ah tulna avangin LALPAN min tir ta si ale…..AW!!! MOSCOW kan ZO CHRISMAS hi min hriatpui dawn lo maw??????